Testowanie stron WWW

Wiadomo nie od dziś, że testy użytkownika są o wiele bardziej wartościowe, niż testy programisty.
Skoro więc zależy nam na przyjazności naszej strony, musimy wystawić ją na krytyczną ocenę potencjalnych odbiorców.


Najważniejsza staje się tu funkcjonalność naszej strony. Choć prezentowano już wiele poglądów na temat rozłożenia poszczególnych elementów strony, przejrzystej kolorystyki, czy prostoty, są to jedynie dobre rady. Prawdziwa ocena jakości naszej witryny przychodzi wraz z opiniami Internautów. Nie umniejszajmy jednak i własnych testów twórcy witryny. Kilka poprawek aspektów białoskrzynkowych może mieć kolosalne znaczenie dla oglądalności strony.

Usługi testowania

Testy funkcjonalne
Możemy wyróżnić kilka typów testów funkcjonalności:
- testy zorientowane na zadanie – tester otrzymuje zadanie, które musi wykonać na witrynie,
obserwator opisuje reakcje i wyniki. Możliwe jest także automatyczne rejestrowanie czynności
testera (np. kliknięć, ruchów myszy, odwiedzanych podstron, błędów serwera)
- obserwacja użytkowników – metoda oparta na testach Beta, tak więc użytkownika obserwujemy
w jego naturalnym środowisku (tester ma tu własną przeglądarkę o specyficznych dla niego
ustawieniach np. pasek nawigacji może być wyłączony). Niebanalne znaczenie ma również
zestaw bodźców zewnętrznych działających na testera tj. dzwonków telefonu, przeszkadzających
współpracowników itp.
- testy free style – tester nie wie, co ma robić z witryną, nie otrzymuje konkretnych wskazówek.
Można powiedzieć „bawi się” nią i notuje swoje spostrzeżenia.
- śledzenie wzroku użytkownika – bardzo ważna metoda percepcyjnego odbioru witryny, może dać
odpowiedź na pytanie: gdzie i jak długo użytkownik szuka odpowiednich treści? Jakie są jego
priorytety podczas szukania?
- Prototyp -skoro Agile jest teraz tak modny, dlaczego nie zacząć testować we wstępnej fazie
projektu. Dlaczego nie stworzyć plansz ze stronami i zapytać użytkowników o ich opinie. Tu także
można rejestrować ścieżkę śledzenia strony oczami użytkownika. Metoda nie dość że tania, to
jeszcze może nam oszczędzić dużo pracy w przyszłości.

Co dają nam testy funkcjonalne?
Dają nam możliwość spojrzenia na naszą pracę oczami innych ludzi. Jest to tak, jak dziecko po odrobieniu pracy domowej, prosi rodzica o sprawdzenie jej poprawności. Doświadczenie, jakie z tego płynie, przyda się nie tylko w codziennych obowiązkach przy tworzeniu serwisu, ale także przy innych projektach online. Pamiętajmy, że z każdym nowym projektem tracimy dystans do oceny chociażby przyjazności interfejsu. Na marginesie: użytkownik zawsze potrafi nas zaskoczyć swoją interpretacją naszej pracy i swoimi zachowaniami odbiegającymi od oczekiwanych.
Niesamowita okazuje się oczywistość błędów, kiedy zostaną już znalezione przez kogoś innego.
Zadajemy sobie pytanie: jak mogliśmy przegapić coś tak oczywistego?
Błędy znajdywane podczas testów funkcjonalnych:

  • problem z określeniem celu witryny
  • problemy z wyszukiwaniem elementów witryny
  • problemy z nazwami podstron i/lub ich oznaczeniami
  • problemy z grupowaniem elementów podobnych
  • problemy z tempem lub kolejnością czynności np. nie możemy poprosić o numer karty kredytowej na pierwszej stronie naszego serwisu

 

Błędy przeoczane przy testach funkcjonalnych:
· używalność funkcji
· czy wszystkie funkcje zostały umieszczone


Nie każdy może pozwolić sobie na zatrudnienie testerów do sprawdzania własnej witryny. Okazuje się, że nie jest to tak naprawdę konieczne. Nie musisz zawsze zapłacić za testowanie. Tam gdzieś w sieci zawsze znajdzie się ktoś, kto zechce ci pomóc. A może czasami warto poprosić znajomych, czy rodzinę o test twojej strony.

Sprawdź się sam
Najtaniej i najszybciej, choć niekoniecznie najlepiej, sprawdzisz się sam. Spróbuj wcielić się w użytkownika i spojrzeć jego oczami na swój serwis. Co będzie go irytować? Co będzie zniechęcać go do kolejnego odwiedzenia twojej strony?


Poprawność językowa i stylistyczna.
Są błędy, które możesz znaleźć sam i należą do nich ortografia i interpunkcja. W czasach
komputeryzacji nie jest to silna strona nikogo z nas, ale warto się czasami pochylić nad tym tematem.
Gwarantuje wam, że jeśli Internauta znajdzie na waszej stronie informację „Witaj w mojim serwisie”, nigdy więcej was już nie odwiedzi. Dbałość o szczegóły to okazywanie szacunku ludziom, którzy oglądają waszą stronę. Może nam w tym pomóc wbudowany w wiele narzędzi słownik ortograficzny.
Najłatwiej można sprawdzić to przy pomocy MS Word. Dbałość o szczegóły, na przykład unikanie stawiania spacji przed kropką, może cię uchronić od przerzucenia tejże do następnej linii.

Obsługa przeglądarek.
Jednym z podstawowych pytań, jakie musi zadać sobie każdy programista www, jest jak jego serwis będzie pracował w różnych przeglądarkach. Oczywiście możemy się oprzeć na testach w IE 6.0 i zapomnieć o całej reszcie, ale może nam to wykluczyć np. wszystkich użytkowników Linux-a (wrogów Windows-a). Nie można zapomnieć o innych przeglądarkach. Zalecam skoncentrowanie się przynajmniej na zyskującym popularność FireFox.

Poprawność odnośników.
Oceńcie swój poziom zdenerwowania, gdy na portalu klikacie w link, z którym nie wiąże się żadna treść za wyjątkiem błędu. Warto więc unikać tego i na własnej stronie! Nie mówimy tu tylko o odnośnikach do podstron, ale również dla zewnętrznych stron. Warto tu od czasu do czasu sprawdzić, czy ciągle są one aktualne.

Grafika.
Kilka rzeczy wymaga sprawdzenia przy okazji grafiki. Nie mówimy tu tylko o jej rozmiarze, wpływającym na szybkość ładowania się strony, ale również na komentarzu, jakim ją opatrzymy. Choć to rzadkość, ciągle w sieci funkcjonują ortodoksyjni miłośnicy przeglądarek tekstowych, takich jak chociażby Lynx. Dla nich strona jest jedynie tekstem, a komentarz do obrazka poprawia czytelność strony.

Zgodność ze standardami.
Dla każdego z języków programowania stron www określono pewne zasady lub standardy. Warto je znać lub chociaż wiedzieć, gdzie można je znaleźć.
Dla HTML będzie to, np. strona www.w3.org

Inne.
Dodatkowe aspekty, tracące już na znaczeniu, to wydajność serwisu, która w dobie szybkich łączy i procesorów nie jest już tak ważna, jak w przeszłości. Inne jak np. stosowana rozdzielczość, czy kolory, również nie powinny zaprzątać za bardzo naszej uwagi. Są to czynniki uboczne, które warto, ale nie trzeba głęboko analizować.

Automatyzacja testów
Krótki wybór narzędzi automatyzacji testów stron.
Każdy nawet najprostszy edytor html posiada funkcję testowania kodu. Opcje jak analizator kodu zwracające chociażby błędne linki, sprawdzania pisowni – określające błędy składni, czy kompresor kodu są standardowym wyposażeniem narzędzi tworzenia stron www. Jako przykład użyliśmy  EdHTML v5.0, wersja freeware jest dostępna w internecie.

Jest jednak szereg narzędzi automatyzujących szeroki aspekt testowania stron www. Poczynając od narzędzi Rational i Mercury, a kończąc na produktach mniejszych firm, takich jak AutomatedQA i na ich produkcie – TestComplete.
Główną zaletą tego narzędzia jest niezależność od użytego języka skryptowego i wspieranie Unicode.
Funkcje automatycznego testowania TestComplete:

  • rejestracja i odtwarzanie czynności użytkownika
  • testowanie obciążeniowe serwerów
  • funkcjonalne testowanie stron www
  • testowanie aplikacji rozproszonych
  • wsparcie testowanie komponentów
  • wsparcie testowanie manualne
  • mechanizm OCR do odczytywanie tekstu ze stron
  • zapis działań testowych

Gdy chcesz się dowiedzieć jak twoja strona będzie wyglądała w różnych przeglądarkach, przydatne może się tu okazać narzędzie/strona http://browsershots.org/
Dzięki tej stronie możecie zobaczyć, jak wasza witryna będzie wyglądała w Phoenix 0.5, Dillo 0.8, Safari 2.0 (kto słyszał o takich przeglądarkach?!) i wielu, wielu innych.

Jest wiele narzędzi sprawdzających poprawność twojej strony. Nic nie musisz robić. Siadasz sobie przed komputerem, a one same informują cię o:
· składni twojego kodu html
· poprawności odnośników
· poprawności grafiki
· ilości słów na stronie
· poprawności językowej tekstu innego niż HTML (tylko angielskiego)
· szybkości pobrania twojej strony
· zgodności z wyszukiwarkami
· popularności twojego serwisu
· zgodności ze standardami
· itp

Przykłady:
Dr. Watson v5.1 -> http://watson.addy.com/
HTML Validation -> http://www.htmlhelp.com/tools/validator/
Watchfire -> http://www.watchfire.com/default.aspx
Search Engine Simulator i inne-> http://www.delorie.com/web/ses.cgi

 

Podsumowanie?
Testowanie stron jest ważne dlatego, że mało kto tworzy strony tylko i wyłącznie dla siebie. Celem programistów lub ich klientów jest dotarcie z przekazem do jak największej ilości odbiorców. Nie da się tego zrobić ze stroną, po której nie da się sensownie nawigować, a najważniejsze rzeczy ukryte są za niezrozumiałą grafiką. Czasami przestrzeganie etykiety sieciowej, czy też dbanie o poprawność językową nie wystarczy i należy wtedy testować, testować i jeszcze raz testować!

 

 

Najbliższe terminy szkoleń

 

28-30 listopada - Katowice

ISTQB Poziom Podstawowy (Foundation Level)


28 listopada-1 grudnia - Wrocław

Zawód Tester


4-6 grudnia - Warszawa

ISTQB Poziom Podstawowy (Foundation Level)

 

Partnerzy

Narzędzia testerskie